NGV Nieuws

Een referaat bedoelt voor gevorderden

Veel Nederlanders gebruiken voor hun DNA-analyse, de diensten van FTDNA,  MyHeritage Ancestry.com en 23andMe. Deze laatste wordt vaak gebruik voor medische vragen omdat deze onderneming licenties hebben van de FDA. (Federal Drug Administration). Enige jaren geleden waren dit nog zelfstandig ondernemingen maar wel met vreemd vermogen.

Sinds enkele jaren zijn al deze ondernemingen opgekocht en onderdeel geworden van grote multinationals met een grote diversiteit aan zakelijke interesses. Voor DNA-geïnteresseerde ondernemingen kunnen dit het ontwikkelen van geneesmiddelen zijn of het opsporen van erfelijke factoren die ziekten veroorzaken. Het is daarom voor de gebruiker zinvol te weten wie allemaal de beschikking hebben over het DNA-profiel, dat is gebaseerd op toegezonden DNA-monsters voor opsporing van bloedverwantschappen.

FamilyTreeDNA

FamilyTreeDNA is opgericht op basis van een idee van Bennett Greenspan, een levenslange ondernemer en genealogieliefhebber. In 1999 ging Greenspan met pensioen en werkte hij aan zijn familiegeschiedenis. Hij begon te werken aan de Nitz-lijn van zijn moeder. Toen hij geconfronteerd werd met een probleem bij zijn onderzoek, herinnerde hij zich twee gevallen waarin genetica werd gebruikt om voorouders te bewijzen die onlangs in de media waren vermeld. Dit was een studie van onderzoekers van de Universiteit van Arizona die aantoonden dat veel Cohen-mannen uit zowel Ashkenazische als Sefardische groepen hetzelfde Y-chromosoom delen. Het was begin 2000 toen Greenspan met zijn zakenpartners Max Blankfeld en Jim Warren officieel FamilyTreeDNA lanceerde. FamilyTreeDNA begon met het aanbieden van 12 Y-chromosoom-STR-markertests. Al snel daarna boden ze niet alleen DNA-tests aan, maar ook een interface waarmee genealogen onderzoek naar achternaam konden uitvoeren.

FamilyTreeDNA (FTDNA) is momenteel een divisie van Gene by Gene, een commercieel bedrijf voor genetisch testen, gevestigd in Houston, Texas. FamilyTreeDNA biedt analyse van autosomaal DNA, Y-DNA en mitochondriaal DNA aan individuen voor genealogische doeleinden. Met een database van meer dan twee miljoen records is het wereldwijd het populairste bedrijf voor Y-DNA en mitochondriaal DNA, en het populaire bedrijf voor autosomale DNA  analyse. In Europa is het ook het meest gebruikt voor autosomaal DNA onderzoek. Family Tree DNA en Gene by Gene zijn in januari 2021 overgenomen door MyDNA, een Australisch bedrijf. Dit exclusieve Australisch DNA bedrijf is sedert 2006 operationeel is en legde zich vooral toe op DNA-onderzoek gebaseerde voedingsadviezen.

Ancestry.com

In 1990 richtten Paul Brent Alle en Dan Taggart,  Ancestry.com op. Paul en Dan waren twee afgestudeerden van de Brigham Young University. Zij zetten Infobases op en begonnen publicaties van de Heiligen der Laatste Dagen (LDS) op diskettes aan te bieden. Hieruit groeide een genealogische onderneming die tot de grootste private genealogische ondernemingen van de wereld wordt beschouwd. AncestryDNA is een dochteronderneming van Ancestry LLC. AncestryDNA biedt een direct-to-consumer genealogische DNA-test. AncestryDNA gebruikt vervolgens DNA-sequenties om familierelaties met andere Ancestry DNA-gebruikers af te leiden en om te voorzien in wat het een “etniciteitsschatting” noemt. Deze “etniciteitsschatting” gebruikt 700.000 markers, wat slechts ongeveer 0,02% is van alle genetische markers die kunnen worden getest Het bedrijf beschrijft het technische proces van testen in een wetenschappelijk witboek. De database omvat 18 miljoen voltooide DNA-kits. Voorouderlijk DNA wordt vaak gebruikt door aangenomen kinderen om hun biologische bloedverwanten te vinden.

Voorheen bood Ancestry.com ook vaderlijk Y-chromosoom-DNA en maternale mitochondriaal DNA-tests aan, maar die werden in juni 2014 stopgezet. Het bedrijf beschrijft het technische proces van testen in een wetenschappelijk witboek. In juli 2020 beweerde het bedrijf dat hun database 18 miljoen voltooide DNA-kits bevatte die door klanten waren gekocht.  In augustus 2020 kondigde Blackstone (NYSE:BX) aan een definitieve overeenkomst hebben te hebben bereikt om Ancestry® over te nemen van Silver Lake, GIC, Spectrum Equity, Permira en andere groot aandeelhouders voor een totale ondernemingswaarde van $ 4,7 miljard. In februari 2021 kondigde Ancestry Deb Liu, een voormalige Facebook-executive, aan als hun CEO met ingang van 1 maart 2021.

23andme

Dit bedrijf werd opgericht door Linda Avey, Paul Cusenza en Anne Wojcicki in 2006 om genetische tests en interpretatie aan individuele consumenten te bieden. Wojcicki was destijds getrouwd met Google-medeoprichter Sergey Brin.

In 2008, bood het bedrijf onderzoeken aan om de predispositie voor meer dan 90 eigenschappen en aandoeningen variërend van kaalheid tot blindheid”, vast te stellen. Voor sommige testen kreeg 23 and me Federale goedkeuring.

In februari 2021 kondigde het bedrijf aan dat het een definitieve overeenkomst had gesloten om te fuseren met VG Acquisition Corp, het bedrijf voor speciale doeleinden van Sir Richard Branson, in een transactie van $ 3,5 miljard. In juni 2021 sluit het bedrijf met succes zijn bedrijfscombinatie met VG Acquisition Corp. Het gecombineerde bedrijf heet nu 23andMe Holding Co. en wordt vanaf 17 juni 2021  verhandeld op The Nasdaq Global Select Market (“Nasdaq”.)

MyHeritage

Sinds 2003 is MyHeritage een pionier in een nieuwe benadering om familiegeschiedenis te exploreren waardoor de eigen genealogische achtergrond gemakkelijker en toegankelijker wordt voor miljoenen mensen over de hele wereld. MyHeritage, is gericht op innovatie. Het heeft daarmee een succesvolle, op abonnementen gebaseerde wereldwijde onderneming opgebouwd. Aangedreven door unieke en gepatenteerde technologieën, wordt het MyHeritage-platform momenteel gebruikt door 62 miljoen gebruikers over de hele wereld en is het beschikbaar in 42 talen, wat een bewijs is van het internationale bereik en de diversiteit van de gebruikersbasis van het bedrijf. MyHeritage-gebruikers hebben samen meer dan 58 miljoen stambomen in de database opgeslagen.

Onlangs werd bevestigd dat MyHeritage.com in Israël – een winstgevende site waarmee mensen DNA kunnen testen en hun familie-afstamming kunnen volgen en met ongeveer 62 miljoen gebruikers –is overgenomen door Francisco Partners, voor een prijs  van $600 miljoen. Inmiddels is de deal nu officieel bevestigd. Francisco Partners is een toonaangevende wereldwijde investeringsmaatschappij die gespecialiseerd is in samenwerking met technologische bedrijven. Sinds de lancering meer dan 20 jaar geleden heeft Francisco Partners geïnvesteerd in meer dan 300 technologiebedrijven, waardoor het een van de meest actieve en langdurige investeerders in de technologie-industrie is. Met meer dan $ 25 miljard aan activa onder beheer, investeert het bedrijf in kansen waar zijn diepgaande sectorale kennis en operationele expertise bedrijven kunnen helpen hun volledige potentieel te realiseren

In april 2018 kondigde de officier van justitie van Sacramento County aan dat onderzoekers na meer dan 40 jaar de Golden State Killer hadden gevonden. En ze hadden het gedaan door zijn DNA profiel op genetische genealogie websites te zetten. Over dit onderwerp schreven we eerder. In dit  kranten artikel geeft men een visie over de gevaren van dit opsporingsmiddel.

Joseph James DeAngelo werd gearresteerd, pleitte schuldig en zit 26 levenslange gevangenisstraffen uit. Zijn zaak markeerde een seismische verschuiving in de manier waarop onderzoekers DNA gebruiken in cold cases. En toch waren er op de achtergrond zorgen over het gebrek aan regelgeving met betrekking tot het gebruik van genetische genealogie door de politie. Als de politie in je stamboom wil gluren, moet toch iets ze kunnen tegenhouden?

Genetische genealogie klinkt misschien ingewikkeld, maar het is niet zo anders dan het bouwen van een basis stamboom. Je doet het gewoon door DNA te vergelijken in plaats van achternamen of een gewone overgrootouder. En als je het misdaadstuk toevoegt, wat gebeurt er dan?  Wat de wetshandhaving doet, is dat ze dit DNA-monster dat ze hebben, dat ze niet hebben geïdentificeerd, naar deze open source databases sturen en die informatie uploaden en kijken of er iemand is die al in het systeem zit.

De manier waarop genetische genealogie werkt is, laten we zeggen dat je dat ruwe DNA-bestand van 23andMe of Ancestry.com krijgt. Daarna gaat men kijken naar een aanzienlijk deel van je genoom dat dingen bepaalt zoals haarkleur, of als je een bepaalde ziekte krijgt,. Er is dus veel meer informatie ingekapseld in een 23andMe-type DNA-test. Het is niet op zoek naar een perfecte match, maar het gaat zoeken en kijken of er bepaalde segmenten zijn die overeenkomen. En zelfs kleine gedeeltelijke overeenkomsten zullen worden gegenereerd door die zoekopdracht. En dan is het echt aan het individu om uit te zoeken of die match iets betekent.

Wat maakt GEDmatch anders dan Ancestry.com, 23andMe en andere soorten direct-to-consumer genealogiesites. GEDmatch is anders omdat het open source is, of je zou zelfs kunnen zeggen crowdsourced. Het idee is dat individuele gebruikers hun onbewerkte bestand kunnen nemen – ongeacht waar ze dat speekselmonster in eerste instantie hebben laten verwerken – en het kunnen uploaden. GEDmatch is in 2010 gestart als hobby. Het werd pas een paar jaar geleden als misdaad oplossende instrument gebruikt rond de tijd van de Golden State Killer zaak. En het wordt daar heel snel voor gebruikt als een van de belangrijkste identificatie instrumenten.

Rond 2018. En vanaf dat jaar zagen we een snelle groei. Nu zou ik zeggen, we hebben het over 150, waarschijnlijk 200 zaken die zijn opgelost met behulp van deze technologie. Dus ik denk dat politieagenten zich realiseerden dat de databases die de regeringen bijhouden vrij beperkt zijn. In veel staten moet je veroordeeld worden voor een misdrijf voordat je in die database zit, tegenover deze open vrije source databases.

Een paar jaar geleden schatte een onderzoeksrapport in Science dat 60 procent van de blanke Amerikanen kon worden geïdentificeerd. En nu is het waarschijnlijk meer dan 90 procent, gezien hoeveel meer mensen tests hebben gedaan en hun DNA hebben geüpload sinds dat artikel werd gepubliceerd.  Het is dus mogelijk dat men familieleden heeft die genealogische hobbyisten zijn – zodat men mij op de een of andere manier identificeren kan door overeenkomstig familiaal DNA in een van deze databases op te sporen. Daarom denk ik dat iedereen zich zorgen moet maken of over dit probleem en moet nadenken, ook al heb je zelf geen dna-onderzoek gedaan. Er kan iemand in je familie zijn die dat wel heeft en dat is genoeg om een stamboom op te bouwen en je op te sporen.

En, zoals we eerder vermeldden, kunnen agenten vaak genetische genealogie databases doorzoeken zonder toestemming van de rechtbank. Vorige maand nog hebben twee staten wetten aangenomen die dat verhinderen: Montana en Maryland. Het instinct dat ons DNA heilig en privé is en dat we willen dat het beschermd wordt, is universeel. Net als de neiging om misdaden op te lossen. Wat is er mis met te zeggen, ja, natuurlijk, de wetshandhaving kan mijn informatie gebruiken?”

Mensen denken dat DNA onfeilbaar is alleen omdat het DNA is, maar mensen zijn betrokken bij elke stap van het proces, van het verzamelen van DNA tot het verwerken ervan. En natuurlijk, het identificeren van wiens DNA in de eerste plaats moet worden verwerkt. Dat zijn menselijke beslissingen. En ik hoop dat dit soort kaders, het raamwerk dat Maryland en Montana gebruikten bij het maken van deze wet, eigenlijk een nuttig kader zouden kunnen zijn voor veel verschillende technologie, niet alleen genetische genealogie.

https://slate.com/technology/2021/06/nila-bala-genetic-genealogy-law-enforcement-maryland-montana.html

Anne Wojcicki, mede-oprichter van commercieel DNA-tester 23andMe, is na de beursgang toegetreden tot de negennullenclub.  Anne Wojcicki van DNA-bedrijf 23andMe mag zich de eerste vrouwelijke SPAC-miljardair ter wereld noemen. Met deze overname heeft de wereld er een nieuwe SPAC-miljardair bij; Anne Wojcicki ging afgelopen week met haar bedrijf 23andMe naar de beurs. Dit deed ze via een SPAC-fusie (SPAC = special purpose acquisitie company) met het bedrijf VG Acquisition Corp. van de Britse topondernemer Richard Branson. Forbes schat Wojcicki’s vermogen na de beursgang op 1,3 miljard dollar. Een SPAC, een special purpose acquisition company, komt neer op een leeg fonds, waar beleggers grote hoeveelheden geld instoppen om een bedrijf via een overname naar de beurs te brengen. Op die manier hoeven ze geen tijdrovende roadshow langs beleggers te houden. Ondanks deze overname van 23andme is Anne de baas van deze company gebleven.

Wojcicki’s bedrijf 23andMe is de grootste DNA-tester ter wereld. Onder Afro-Amerikanen is er sprake van een toenemende interesse in dit soort tests. Zij hopen erdoor te leren waar hun voorvaderen, de tot slaaf gemaakten, nu precies vandaan kwamen. Ondanks de toegenomen interesse in het product van Wojcicki is haar bedrijf verlieslatend. Van maart tot en met december 2020 boekte haar bedrijf bijna 117 miljoen dollar verlies op een omzet van 155 miljoen dollar. Dat is niet enkel een corona-effect, want het jaar ervoor daalde de omzet ook al met 30 procent. 14 procent van de toen nog honderd medewerkers kwam in januari 2020 op straat te staan. Het bedrijf stelt zelf dat diens verlies wordt veroorzaakt door zijn voorlopig nog forse research & development-kosten. Waarschijnlijk is dat veel potentiële testers zijn teruggeschrokken van de dreiging van privacyschendingen. Daarbij wordt ook nog eens intensief samengewerkt met de geneesmiddelen industrie zoals Glaxo en Johnson en Johnson.  Zelfs bekende leveranciers van DNA-chips (Illumina) hebben daardoor veel omzet verloren. Deze SPAC zou dus weleens de redding van 23andMe kunnen betekenen. Verlies of niet, volgens Forbes schrijft Wojcicki toch maar mooi even geschiedenis, door de eerste vrouw te zijn die miljardair wordt dankzij een SPAC. De ondernemer blijft bovendien CEO bij haar concern.

Wojcicki bezit 99,4 miljoen aandelen in het bedrijf waarvan ze aan de wieg stond. Tegen de huidige koers is dat aandelenpakket zo’n $1,25 miljard (€1,05 miljard) waard. Wie zelf een paar aandeeltjes 23andMe op de kop wil tikken hoeft overigens niet op dividend te rekenen. Want het bedrijf maakt, eveneens heel modieus, geen winst en is dat voorlopig ook niet van plan. In de laatste negen maanden van 2020 werd een verlies van $117 miljoen geboekt op een omzet van $155 miljoen. Voor het gehele boekjaar 2021 wordt gerekend op een verlies van minstens $176 miljoen.

Anna was eerder acht jaar lang getrouwd met Google-oprichter Sergey Brin, met wie ze de Google company oprichtte. Anne studeerde DNA-biotechnologie en tijdens haar huwelijk zette zij met Linda Avey, Paul Cusenza het DNA-bedrijf 23andme op. Maar haar partners verlieten snel na de oprichting 23andme company, zodat zijn als enige CEO overbleef. Of Wojcicki destijds bij haar scheiding een stevige stuiver van Brin heeft meegekregen – en ze misschien dus al miljardair was – is onduidelijk. Wojcicki’s heeft goede genen. Ook de twee oudere zussen maken carrière. Susan is CEO bij YouTube (wat onderdeel is van Google) en Janet is professor in de epidemiologie. Wojcicki’s vader doceerde natuurkunde op de Universiteit van Stanford en haar moeder gaf journalistiek op de Palo Alto High School. Zodoende hingen de drie dochters geregeld rond bij de universiteit.