Het Algemeen Politieblad is een van de populairste gedigitaliseerde bronnen uit CBG Verzamelingen. In de loop van het jaar komt er een vijftal jaargangen bij. Vanaf dat moment kun je ook de politiebladen uit de Tweede Wereldoorlog doorzoeken. De originele banden bevinden zich in de CBG Bibliotheek.
Het Algemeen Politieblad was een belangrijk communicatiemiddel van de Nederlandse politie in de negentiende en twintigste eeuw. Het blad werd vanaf 1852 gebruikt om opsporingsberichten en (wettelijke) besluiten landelijk te verspreiden. Oorspronkelijk werden de politiebladen een keer per twee weken als losse afleveringen gedrukt en naar alle gemeenten in Nederland verstuurd. Een keer per jaar werden ze samengevoegd tot een jaargang en ingebonden; oorspronkelijk op A5-formaat, maar naarmate de populariteit van het middel groeide en daarmee het aantal pagina’s, werden de boeken steeds dikker en bestonden de jaargangen uit steeds meer delen. Daarom is eind jaren twintig van de vorige eeuw besloten ze op A4-formaat te gaan drukken.
Vanwege onder andere de kwetsbaarheid van het papier zijn er maar weinig banden bewaard gebleven. Het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis heeft de jaargangen 1852 tot 1946 in zijn bezit. Daarvan zijn op dit moment de delen tot 1900 door vrijwilligers gedigitaliseerd en beschikbaar gesteld via CBG Verzamelingen. Zodra het systeem hierop is aangepast – waarschijnlijk later dit jaar – komen daar de jaren 1901-1910 en 1937-1946 bij. Het is de bedoeling dat de bladen vanaf dat moment ook bladerbaar en op woordniveau doorzoekbaar worden.
Met name de politiebladen uit de oorlogsjaren kunnen heel interessant zijn, omdat daar bijvoorbeeld oproepen in staan over gezochte Joden. Dit kan erop duiden dat ze waren ondergedoken. De oproep werd geplaatst door de (pro-Duitse) politiecommissaris in de plaats waar ze het laatst waren gezien – dat biedt dus aanknopingspunten voor eventueel verder onderzoek. Soms, maar lang niet altijd, staan er ook foto’s van de gezochte personen bij.
Via CBG|Verzamelingen zijn de gedigitaliseerde politiebladen op dit moment alleen nog op naam te doorzoeken, maar zoals gezegd wordt dat later dit jaar aangepast naar ieder willekeurig woord, zoals beroep, woonplaats, etc. Een zoekopdracht geeft alle vermeldingen in de jaargangen. Om deze als scan in te zien is een Vriendschap of dagtoegang nodig. Maar dan kan je – als je weet waarop je moet letten – een schat aan informatie uit de bladen halen. Op dit moment wordt zelfs wetenschappelijk onderzoek gedaan door een Vlaamse student die aan de hand van de ‘uitgezette vreemdelingen’ in het politieblad bepaalde migratiestromen in kaart wil brengen.
Momenteel zijn de politiebladen nog niet bladerbaar, maar ook dat gaat in de loop van dit jaar veranderen. Het kan nu nog zo zijn dat een signalering doorloopt op een volgende pagina, die je niet kunt zien. Een handige zoektip in dat geval is het nummer van de afbeelding die staat vermeld onder ‘bronvermelding’ te kopiëren (inclusief de extensie .jpg), in het zoekveld te plakken en het laatste cijfer te vervangen door één cijfer hoger. Bijvoorbeeld: 1865010715.jpg wordt 1865010716.jpg. Klik op ‘Zoeken’ en de volgende pagina wordt in het overzicht getoond. Let op: het kan zijn dat je meer dan één vermelding krijgt, omdat er meerdere personen op de pagina genoemd worden.
Het Algemeen Politieblad waardevolle bron
Bevolkingsregisters 1910-1920 online
De Nijmeegse bevolkingsregisters van 1910-1920 zijn vanaf nu online te doorzoeken en bekijken in onze Digitale Studiezaal.
De bevolkingsregisters van Nijmegen lopen vanaf ongeveer 1820 tot 1920 en bevatten veel informatie: namen van personen, hun beroepen, burgerlijke staat, gezinssamenstelling, informatie over eventuele verhuizingen en meer. Omdat het vooral persoonsgegevens betreft, zijn bevolkingsregisters een hele interessante bron voor genealogen en familieonderzoekers.
Het laatste deel van de bevolkingsregisters, van 1910 tot 1920, zijn nu ook digitaal te doorzoeken en te bekijken. Het gaat om 27.690 scans met daaraan gekoppeld meer dan 140.000 inschrijvingen van personen.
Overigens geldt dit ook voor de bevolkingsregisters van de andere archieven.
De lay-out van de homepage van het Tilburgs archief is aangepast
De belangrijkste wijzigingen zijn twee nieuwe hoofdknoppen: Zoek in indexen en Zoek een bouwtekening.
Zoek in indexen geeft de bezoeker de mogelijkheid om bestanden waarvan we digitale toegangen hebben in een keer te doorzoeken. De naam van de knop blijft een lastig punt, hopelijk is deze duidelijk genoeg voor onze websitebezoekers. Achter deze knop vind je straks alle digitale indexen op het 19de en 20ste eeuwse notarieel archief dat we met behulp van Vele Handen hebben laten ontsluiten. Daarnaast worden ook samenvattingen van oude akten van de schepenbank van Oisterwijk op deze manier doorzoekbaar, met een link naar het betreffende archiefstuk.
Zoek een bouwtekening biedt direct toegang tot de inventarissen van de archieven met bouwtekeningen. Er is een grote groep bezoekers die alleen naar deze informatie op zoek is. Nu kunnen ze direct terecht bij het overzicht van de relevante archieven.
Verder hebben we twee links naar de homepage gebracht: Bibliotheek en Tilburg op de Kaart. Beide links stonden wel op onze website maar onder de tab Contact & Informatie onderaan het scherm. Dat bleek voor veel bezoekers niet een plek waar ze gingen kijken. Nu kan het meteen vanaf de homepage.
Verder is er een nieuwe indeling van de blogs gekomen van drie naar vier kolommen. Dat biedt meer informatie op de homepage. Bovendien kunnen we nu een blogpost vast zetten waarvan we denken dat die langere tijd goed zichtbaar moet zijn.
Archieven Portaal Europa
Archieven Portaal is een overwegend Europees portaal o.a. als tegenhanger van de VS-portalen. Het bevat informatie die ergens in de grote verscheidenheid van archieven, bibliotheken of depots is opgenomen en gedigitaliseerd. Deze informatie is daarom veelzijdig en biedt soms verassingen. Het is de moeite waard om eens een keer een bezoek aan deze site te brengen. Bij deze site werkt een internationaal team aan een één online toegangspunt, c.q. web service om Europese archieven zo toegankelijk mogelijk te maken. Voorheen moesten gebruikers diverse archief websites bezoeken voor hun onderzoek, maar het Archieven Portaal Europa stelt hen in staat om efficiënter informatie te vinden in miljoenen archiefstukken bewaard in honderden archiefinstellingen. Dit is de eerste keer dat de Europese archieven op deze schaal samen werken, en het potentieel dat dit portaal biedt is enorm voor zowel archief professionals als gebruikers.
Het Archieven Portaal Europa is een van de belangrijkste mijlpalen bereikt door de projecten APEnet en APEX – gefinancierd door de Europese Commissie sinds 2009 – waarin, tot september 2015, meer dan 30 project partners van een overeenkomstig aantal Europese landen hebben deelgenomen. Vanaf oktober 2015 wordt het Archieven Portaal Europa onderhouden en verder ontwikkeld door de Archieven Portaal Europa Stichting, financieel onafhankelijk en ondersteund door de nationale archieven van de deelnemende landen. Wie geïnteresseerd is in meer achtergrondinformatie of de mogelijkheid om bij te dragen aan het portaal of deel te nemen in de stichting kan terecht op de website van de stichting: www.archivesportaleuropefoundation.eu.
Het Archieven Portaal Europa is gecreëerd en verbeterd door jaren van gezamenlijke ontwikkeling. Er is speciaal veel inspanning gestoken in het implementeren van standaardisatie, gebaseerd op gemeenschappelijke Europese profielen van de internationale XML-schemas EAD (Encoded Archival Description), EAC-CPF (Encoded Archival Context – Corporate Bodies, Persons and Families), EAG (Encoded Archival Guide) en METS (Metadata Encoding and Transmission Standard) en het ontwikkelen van hulpmiddelen voor het beheren en publiceren van complexe data van een breed scala van archiefinstellingen uit heel Europa.
Het Archieven Portaal Europa werkt samen met Europeana om archiefmateriaal doorzoekbaar en vindbaar te maken binnen haar domein overstijgende aanpak van het online presenteren van alle digitale cultureel erfgoed objecten van bibliotheken, archieven, musea en audiovisuele collecties. Het is een belangrijke strategische partner van Europeana en het werkt samen met hen om een gemeenschappelijke digitale infrastructuur voor het cultureel erfgoed van Europa te ontwikkelen.
Het portaal wordt ondersteund door de Archival Portal Europe Foundation, en werd oorspronkelijk gecreëerd via financiering door de Europese Commissie – © 2020 APEF.
Nieuw op de Rotterdamse website
De afgelopen maanden zijn nieuwe fotocollecties, archieftoegangen en bibliotheekpublicaties beschikbaar gekomen. Een groot aantal van de nieuwe afbeeldingen op de beeldbank betreft sociaal-documentaire fotografie uit de jaren zeventig, tachtig en negentig van de vorige eeuw. Zo zijn bewoners van het Witte Dorp kort voor de sloop van hun wijk geportretteerd door Freek van Arkel en maakte Gerard van Soest in opdracht van het Stadsarchief in de jaren zeventig een serie over leuzen en teksten op muren in de stad.
De totstandkoming van de Erasmusbrug is tussen 1994 en 1996 vastgelegd door de brug in aanbouw in diverse stadia en vanuit verschillende perspectieven te fotograferen. Op de achtergrond van veel foto’s is een vlak terrein te zien dat in gereedheid wordt gebracht voor de hoogbouw van de Kop van Zuid en de Wilhelminapier.
https://stadsarchief.rotterdam.nl/over-ons/nieuwsoverzicht/nieuw-toegankelijk-in-nov/
Haags Gemeentearchief laat Haagse geschiedenis Sinti en Roma vastleggen
Het Haags Gemeentearchief heeft tot taak de geschiedenis van de stad Den Haag zo goed mogelijk te documenteren. Een onmisbaar deel van deze Haagse stadsgeschiedenis is het verhaal van de Sinti en Roma, voor wie Den Haag vanaf begin 20ste eeuw een belangrijke plek was om te verblijven.
Op 16 mei 1944 werden in 19 gemeenten 304 Sinti en Roma opgepakt en naar Westerbork getransporteerd. 245 van hen werden op 19 mei 1944 doorgestuurd naar Auschwitz-Birkenau. 85 van de opgepakte Sinti en Roma waren afkomstig uit Den Haag, 75 van hen zijn in het Zigeunertransport uit doorganskampkamp Westerbork naar Auschwitz geselecteerd. Dit opmerkelijk hoge aantal was voor het Haags Gemeentearchief aanleiding om onderzoek te laten doen naar de geschiedenis van deze gemeenschap in Den Haag.
Sinti en Roma in Den Haag. Voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog (1900-1970)”, beschrijft de geschiedenis van deze gemeenschappen in onze stad, waarin de Tweede Wereldoorlog een tragische cesuur vormt. Dit vormt een onmisbaar deel van de Haagse stadsgeschiedenis, en het is belangrijk dat die nu goed is vastgelegd.
Maar de publicatie beoogt meer te zijn dan dat. Door het Haags verleden van de getroffen Sinti en Roma zo gedetailleerd mogelijk ‘uit te tekenen’, maken we hen en hun families kenbaar. Voor een gemeenschap waarin de oorlog grote bressen heeft geslagen, ook in het eigen collectief geheugen, hoopt deze publicatie een bijdrage te leveren aan meer inzicht in de eigen (familie)geschiedenis.
Het boekje “Sinti en Roma in Den Haag. Voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog (1900-1970)” kan gratis worden opgevraagd door een mail te sturen naar haagsgemeentearchief@denhaag.nl o.v.v. van ‘Sinti en Roma in Den Haag’. Vergeet hierbij niet uw adresgegevens te vermelden.
een online exemplaar van het boekje kunt hier downloaden (pdf, 4 MB)
Dossier071 is een nieuw initiatief van Erfgoed Leiden
We zijn alle politiearchieven van Leiden en Katwijk uit de oorlogsjaren 1940 t/m 1945 aan het digitaliseren. Om ze vervolgens op deze website voor iedereen toegankelijk te maken.
Het digitaliseren van de politiearchieven uit 1940-45 gaat snel, dankzij hulp van de vele vrijwilligers. In de eerste fase zijn de meldingen uit de dag- en nachtrapporten ingevoerd in een database. Dit geeft al een gedetailleerd beeld van de dagelijkse gebeurtenissen in de stad. Zoals kwajongensstreken tegen agenten. Maar ook over het verklikken van buren en over een straatverbod voor jongeren onder de 18 jaar.
De politiearchieven zijn een belangrijke bron voor de reconstructie van de geschiedenis van Leiden en Katwijk in WO II. Vooral de dag- en nachtrapporten waarin alle gebeurtenissen in de stad werden opgeschreven, geven een goed beeld over de gang van zaken; van razzia’s tot interne kwesties. Aan de hand van uniek fotomateriaal, getuigenverklaringen, politieaantekeningen en persoonlijke verhalen brengen we met Dossier 071 de bijzondere gebeurtenissen tot leven.
Op deze website krijgt iedereen via een overzichtelijke tijdlijn (ingedeeld per jaar) een goed beeld van de bijzondere situaties en gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog, versterkt met persoonlijke verhalen en interessante documenten.
Polen: Stadsarchief Krakau staat in brand
Hier zijn de woorden die geen enkele genealoog, historicus of archivaris ooit wil horen: een groot archief met veel originele documenten, waarvan de meeste nooit zijn gekopieerd of gedigitaliseerd, staat in brand en het vuur brandt al vele uren. De archieven van de stad bevatten ongeveer 20.000 lineaire meter aan documenten.
De brand ontstond zaterdagavond en volgens een woordvoerder van de brandweer van Małopolska is het moeilijk te voorspellen wanneer deze geblust zal zijn. De temperaturen in Krakau liggen momenteel onder nul en dat is zeker een probleem voor de brandweerlieden.
Inzet nieuwe transcriptie technieken.
Het Nationaal Archief transcribeerde archieven zoals de Verenigde Oost-Indische compagnie (VOC), de West-Indische Compagnie (WIC), de Sociëteiten van Suriname en Berbice met automatische handschriftherkenning. In totaal gaat het om 3 miljoen transcripties, een resultaat van het project De IJsberg zichtbaar maken.
De transcripties zijn nog niet perfect maar zeker goed genoeg om te gebruiken. Om het zoeken in die enorme berg aan gegevens makkelijker te maken ontwikkelde De Kok een interface, een kleine zoekmachine, die bovendien spellingvariaties meeneemt. “De zoekresultaten leverden heel veel mooie nieuwe gegevens op”.
Dankzij het nieuwe systeem van automatische transcripties kon men de nieuwe gegevens snel classificeren en rubriceren. De nieuwe technieken zijn volgens hem een prachtige aanvulling waarmee fantastische resultaten zijn te behalen. Naast de mogelijkheden van aanvullend onderzoek zijn er ook nieuwe types van onderzoek mogelijk, bijvoorbeeld kwantitatief onderzoek. Het Nationaal Archief bevindt zich aan het forefront van de ontwikkelingen. Er breekt een geheel nieuwe tijd van historisch onderzoek aan.
Oproep NOS Centraal archief Bijzondere rechtspleging
De NOS werkt de komende jaren aan een documentaireserie over het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging. Documentairemaker Lex Runderkamp van de NOS wil graag in contact komen met mensen die nu beginnen met een persoonlijke zoektocht waarin het CABR een rol speelt. Het is de bedoeling om ook buiten de archieven om samen op onderzoek uit te gaan. De NOS heeft al contacten met mensen die hun eigen geschiedenis onderzochten en er soms prachtige boeken over schreven. Maar het gaat nu om mensen die aan het begin van een zoektocht staan.
De bijzondere rechtspleging was de rechtspleging die na de bevrijding van Zuidelijk Nederland tot doel had al diegenen te berechten die zich gedurende de Tweede Wereldoorlog schuldig hadden gemaakt aan vooral collaboratie, hoog- en landverraad en oorlogsmisdaden. Er werden 14.000 uitspraken gedaan, waaronder 145 doodstraffen.
Contact: lex.runderkamp@nos.nl3 februari 2021