NGV Nieuws

Het Rijksarchief heeft een nieuwe website (Genealogische bronnen) gemaakt speciaal met het doel om het genealogisch onderzoek te ondersteunen. Op deze site kan gezocht worden in gedigitaliseerde akten uit 28.527 Parochieregisters (voor 1796) en 36.780 registers van de Burgerlijke Stand (vanaf 1796). Het betreft gedigitaliseerde originelen als ook microfilms. Door een nieuwe interface gaat het opzoeken sneller dan voorheen en tegelijk is het mogelijk de gevonden scans te downloaden. Inmiddels is in een aantal archieven al begonnen met het digitaliseren van bronnen van de Burgerlijke stand van 1910-1950.
Het geheel bevat ruim 38,6 miljoen pagina’s met geboorte-, doop-, huwelijks-, overlijdens- en begrafenisakten evenals de tienjarige tafels voor heel België. U dient wel ingelogd te zijn om te zoeken in deze bronnen; het zoeken zelf is gratis.

Het is niet meer nodig om te weten in welke provincie of arrondissement een gemeente of parochie ligt. Gewoon enkele letters intikken is voldoende om een keuzelijst te krijgen. Het downloaden is ook gratis, hoewel er een limiet gesteld is van 100 stuks per dag.
Wil je gevonden bronnen ook gebruiken in een publicatie dan ben je een gebruikersvergoeding verschuldigd aan het Rijksarchief. Tarieven te vinden op de site.

Belangrijk om te weten is dat de gevonden links naar de gedigitaliseerde beelden permanente links zijn, ook wel permalinks genoemd. Deze links worden in de loop van de tijd niet veranderd.

Op 12 januari kregen wij van het echtpaar Geerts een stapeltje waardevolle archiefstukken overhandigd, afkomstig van hun (schoon)vader Hendrik Geerts. Hij was tijdens de Tweede Wereldoorlog gevangenisbewaker in het Huis van Bewaring in Assen en speelde een belangrijke rol in de overval op het Huis van Bewaring op 11 december 1944. Geerts verstrekte de Knokploeg Noord-Drenthe informatie over de wisseling van de wacht in het Huis van Bewaring en dankzij hem kon de knokploeg de sleutel van de deur namaken.

Het meest bijzondere document in het archief van Geerts is onbetwist een lijst met 191 namen van gevangenen in de periode november 1944 tot 8 februari 1945. Gedurende de oorlog werden steeds minder namen van gevangenen geregistreerd door de bezetter, dus deze namenlijst is een zeer welkome aanvulling op de huidige archieven. Het archief van Hendrik Geerts zal binnenkort door onze behoudsmedewerkers gecheckt worden op materiële staat, daarna wordt het geïnventariseerd om uiteindelijk aan de collectie WOII te worden toegevoegd.

bron: Drents Archief

Aan het begin van elk jaar komt een flinke hoeveelheid archiefstukken beschikbaar voor onderzoekers. Het gaat om documenten die eerder niet, of alleen onder voorwaarden, in te zien waren. In het Drents Archief zijn dit jaar vooral archiefstukken uit 1947 openbaar geworden. Daarin gaat het vaak om de nasleep van de Tweede Wereldoorlog.

Bekijk hier de lijst van openbaar gekomen stukken in pdf.

Vermiste verzetsmannen

Na de bevrijding is er lange tijd onzekerheid over het lot van Joodse families en andere personen die naar de concentratiekampen zijn afgevoerd. Zijn ze daar vermoord of hebben ze zich in leven weten te houden? In september 1945 verspreidt de gemeente Assen een folder met het verzoek om inlichtingen over vier verzetsmannen: Cornelis Hakkert, Johan Willem Brinkman, Minse Kramer en Harm Drenthe. Iedereen die informatie heeft, kan contact opnemen met het bureau voor opsporing van nog niet gerepatrieerde ex-politieke gevangenen aan de Brink in Assen. Later zal blijken dat geen van de vier Assenaren de oorlog heeft overleefd.

Gemmeker in het Huis van Bewaring

Een register van wegens collaboratie geïnterneerde personen uit het archief van het Huis van Bewaring te Assen is dit jaar openbaar geworden. Opvallend is het grote aantal niet-Drenten dat daarin voorkomt. Na Dolle Dinsdag in september 1944 vluchten veel NSB’ers en andere Duitsgezinde personen naar Noord-Nederland om zich in veiligheid te brengen voor het naderende geallieerde leger. Ze worden na de bevrijding opgepakt en vastgezet in het Huis van Bewaring. De geïnterneerden zijn niet alleen NSB’ers, maar ook Drentse meiden die een avondje uit zijn geweest met een Duitse soldaat. Opvallende namen in het register zijn kampcommandant Gemmeker en Jan Liebbe Bouma, burgemeester van Emmen van 1927 tot 1943 en Commissaris van Drenthe van 1943 tot 1945.

Ontwerp voor een pastorietuin

Naast overheidsarchieven bewaart het Drents Archief particuliere archieven zoals kerkarchieven. Samen vormen ze een goede afspiegeling van de Drentse samenleving. Uit het archief van de Nederlands Hervormde gemeente Anloo, tegenwoordig de Protestantse gemeente Anloo-Zuidlaren, is dit jaar een tekening van de pastorietuin beschikbaar gekomen. Het ontwerp uit 1947 is van de Drentse tuin- en landschapsarchitect Geke Hollema. Een treurbeuk en kastanjeboom maken onderdeel uit van het plan evenals veel vaste planten die op een aparte lijst staan vermeld.

25 wiegjes

In de documenten uit het archief van zorginstelling Kruiswerk Drenthe doet zuster Bosma eind jaren 50 uit de doeken hoe het vroeger met de kraamzorg gesteld was. Bosma leidde de kraamverzorgsters op en trok ook zelf als kraamleidster door de provincie. Ze was, zonder eigen vervoer, dagen onderweg en overnachtte in cafés. Het kraamcentrum beschikte over 25 wiegjes die gratis werden uitgeleend aan arme gezinnen. Opmerkelijk is dat de kraamzorg lange tijd actie voerde tegen de fopspenen. Die strijd lijkt anno 2023 verloren.

Archiefstukken raadplegen

De volledige lijst met archiefstukken die dit jaar openbaar zijn geworden, vindt u hier. Onderzoekers kunnen via de website een afspraak maken om de stukken in de studiezaal te raadplegen.

Bovengenoemde voorbeelden zijn afkomstig uit de volgende archieven:

• Folder vermiste verzetslieden: Secretariearchief gemeente Assen, inventarisnummer 1713.
• Register van wegens collaboratie geïnterneerde personen: Archief Huis van Bewaring Assen, inventarisnummer 121.
• Stukken betreffende kraamzorg: Archief Kruiswerk Drenthe, inventarisnummer 121.
• Tekening van een ontwerp van de pastorietuin met beplantingslijst: Archief Nederlands Hervormde Gemeente Anloo, inventarisnummer 141.

Openbaar in 2023
Van de archiefstukken die per 1 januari 2023 openbaar zijn, hebben wij een lijst samengesteld: Stukken openbaar in 2023.

Een van de stukken die nu te raadplegen is, is het Register van gedetineerden, 1920-1922. Lees er meer over in de blog: Onno Bronsema in de Strafgevangenis.

Burgerlijke stand
Net als ieder jaar worden er ook akten van de Burgerlijke Stand openbaar: geboorten uit 1922, huwelijken uit 1947 en overlijdens uit 1972. Op dit moment wordt nog gewerkt aan het invoeren van de huwelijksakten op Allegroningers.nl, de geboorte- en overlijdensakten volgen later. De beschikbaarstelling op Alle Groningers verloopt in twee fasen. Eerst worden de scans geplaatst, daarna worden de gegevens van de akten ingevoerd. Het overzicht van beschikbare scans is te vinden onder Bladeren door bronnen en de ingevoerde namen onder Zoeken op naam.

Openbaarheid en privacy
Zoals ieder jaar hebben wij naar aanleiding van de wet- en regelgeving (waaronder de sinds 2018 geldende AVG – Algemene Verordening Gegevensbescherming) gekeken welk materiaal privacygevoelige informatie kan bevatten. Als een stuk over personen gaat, valt het onder de AVG. De regels vragen speciale aandacht voor bijzondere persoonsgegevens, zoals religie, politieke voorkeur, lidmaatschap van een vakbond en seksuele geaardheid. Deze gegevens mogen niet openbaar worden. Daarom kijken wij onder meer strenger naar archieven van kerken en kerkelijke organisaties. Ook archiefstukken over strafzaken blijven uitgesloten van openbaarheid zo lang de betrokkenen (mogelijk) nog in leven zijn.

Wel kunt u een verzoek indienen via ons contactformulier om beperkt-openbare stukken in te zien.

Voor stukken die openbaar zijn, kunnen toch wettelijke bepalingen gelden, zoals beperkingen bij het publiceren van informatie over nog levende personen. Als gebruiker dient u daar zelf op te letten en naar te handelen.

Wij kunnen redelijkerwijs niet alle stukken afzonderlijk bekijken. Als u vindt dat stukken ten onrechte openbaar zijn, vragen wij u ons daarop te wijzen. Dat geldt ook als u meent, dat stukken ten onrechte niet openbaar gemaakt zijn. Zie ook Persoonsgegevens bij de Groninger Archieven.

Akten van de burgerlijke stand die per 1 januari 2023 openbaar zijn geworden.

Voor geboorteakten geldt namelijk een wettelijke termijn van 100 jaar waarna akten pas openbaar worden, voor huwelijksakten geldt 75 jaar en voor overlijdensakten 50 jaar. Ieder jaar worden dus nieuwe registers met in totaal duizenden akten openbaar, waarmee onze database zo snel mogelijk wordt aangevuld. Voor onderzoekers een goed begin van het nieuwe jaar!

• Geboorten 1922 (9.533 akten)
• Huwelijken 1947 (6.247 akten)
• Overlijdens 1972 (1.934 akten)

Daarnaast is ook de inhoud online gezet van 4 gevangenisregisters uit 1932:

• 52-515 (738 registraties)
Inschrijvingsregister gedetineerden, exclusief voorlopig aangehoudenen Gevangenissen in ‘s-Hertogenbosch

• 52-362 (44 registraties)
Inschrijvingsregister gevangenen Gevangenissen in ‘s-Hertogenbosch

• 55-322 (715 registraties)
Inschrijvingsregister gedetineerden Gevangenissen in Breda, 1815-1940

• 55-361 (726 registraties)
Inschrijvingsregister voorlopig aangehoudenen Gevangenissen in Breda

Op de website staat onder ‘Wat zit er in?’ een actueel overzicht van de indexen op de Burgerlijke Stand die al online te vinden zijn. Of zoek direct naar voorouders via onderstaande knop!

Zoeken naar personen