Een archief doorzoeken gaat nu in seconden, in plaats van jaren

0
221

Een schat aan nieuwe data voor onderzoekers

Gerhard de Kok, universitair docent koloniale geschiedenis aan de universiteit Leiden, vertelt over de interessante vondsten in automatisch getranscribeerde archiefstukken.

Onderzoek in datasets

Het Nationaal Archief transcribeerde archieven zoals de Verenigde Oost-Indische compagnie (VOC), de West-Indische Compagnie (WIC), de Sociëteiten van Suriname en Berbice met automatische handschriftherkenning. In totaal gaat het om 3 miljoen transcripties, een resultaat van het project De IJsberg zichtbaar maken. Gerhard de Kok besloot een kijkje te nemen in de datasets van de WIC en de Sociëteit van Suriname die het Nationaal Archief online had gezet. “Ik heb eerder onderzoek gedaan naar een groep piraten die de West-Afrikaanse kust in de 18e eeuw onveilig maakte. Ik wilde graag weten of ik misschien dingen had gemist.” De uitkomst was verrassend.

Nieuwe gegevens

De transcripties zijn nog niet perfect maar zeker goed genoeg om te gebruiken, is de ervaring van Gerhard de Kok. Om het zoeken in die enorme berg aan gegevens makkelijker te maken ontwikkelde De Kok een interface, een kleine zoekmachine, die bovendien spellingvariaties meeneemt. “De zoekresultaten leverden heel veel mooie nieuwe gegevens op”, vertelt De Kok enthousiast. Hij wist dat de WIC een door piraten ingepikt schip heroverde en in gebruik nam. Wat hij niet wist en wat hij in de transcripties vond was dat de oorspronkelijke Franse eigenaren bij de WIC een verzoek indienden om hun schip terug te krijgen. “Dat was een hele mooie aanvulling op mijn eerdere onderzoek.”

Nog meer vondsten

Ook vond De Kok in de getranscribeerde data loongegevens van werknemers van de WIC die mee hadden geholpen bij het heroveren van het Franse schip. Ook dat was hij in zijn analoog onderzoek niet tegengekomen. Verder vond hij nieuwe gegevens over de behandeling van Afrikanen in het fort van Elmina waar zij als slaafgemaakten werden vastgehouden. Dankzij het nieuwe systeem van automatische transcripties kon hij de nieuwe gegevens snel classificeren en rubriceren.

Nieuwe onderzoeksmogelijkheden

Het grote verschil met analoog zoeken in archiefstukken is dat met de automatische transcripties en een zoekmachine het mogelijk is een heel archief te bekijken: “Iets wat anders jaren zou kosten, kan nu in seconden. Hierdoor komen er veel nieuwe gegevens naar boven die je anders niet zou hebben gevonden.” Het betekent volgens De Kok overigens niet dat het handmatige, ambachtelijke archiefonderzoek verleden tijd is. Je moet als onderzoeker weten hoe een archief in elkaar zit en waar je relevante informatie kunt verwachten. De nieuwe technieken zijn volgens hem een prachtige aanvulling waarmee fantastische resultaten zijn te behalen. Universiteiten zullen studenten dan ook vertrouwd moeten gaan maken met oude én nieuwe onderzoeksmethoden.

zie verder…..